Τρίτη, 29 Μαΐου 2018

Σώστε την Ιχθυόεσσα Θάλασσα του Β. Ευβοϊκού Κόλπου



«ΣΚΥΛΛΙΑΣ 2018»: «SAVΕ NORTH EUBOEAN GULF»-«Σώστε την Ιχθυόεσσα Θάλασσα του Β. Ευβοϊκού Κόλπου».

του Ι.Παλάντζα

Η μοναδική παγκοσμίως διήμερη Διεθνής Διοργάνωση Υπερμαραθώνιας Κολύμβησης Ανοικτής Θαλάσσης «ΣΚΥΛΛΙΑΣ 2018», η οποία διεξάγεται κάθε καλοκαίρι ανελλιπώς από το 2011 στη Λίμνη Ευβοίας, αφιερώνει τις φετινές καλοκαιρινές του εκδηλώσεις στη διάχυση του μηνύματος ευαισθητοποίησης: «SAVΕ  NORTH EUBOEAN GULF»-«Σώστε την Ιχθυόεσσα Θάλασσα του Β. Ευβοϊκού Κόλπου».
Το φυσικό δηλαδή ιχθυοτροφείο του Αιγαίου, για το οποίο ο Ζακ Υβ Κουστό είχε πει, στο πέρασμά του από την περιοχή, ότι είναι ικανό να θρέψει με ψάρια όλη την Ελλάδα.
Στόχος η πραγματοποίηση στη Λίμνη, εντός του ερχόμενου Φθινοπώρου, του 1ου Διεθνούς Συνεδρίου επιστημόνων, εκπροσώπων φορέων, επαγγελματιών αλιέων, κατοίκων, το οποίο θα καταλήξει σε πορίσματα και συγκεκριμένες προτάσεις για την αναβάθμιση του θαλάσσιου οικοσυστήματος και σε μια πλατφόρμα δεσμεύσεων και ανάληψης κοινών πολιτικών-πρωτοβουλιών από τους τωρινούς και μελλοντικούς εκφραστές της αυτοδιοίκησης των παράκτιων Δήμων.

          Ο Β. Ευβοϊκός Κόλπος αποτελεί περιοχή αξιοσημείωτων ιδιαιτεροτήτων, τις οποίες αξίζει να επισημάνουμε. Πρόσφατος στη δημιουργία του, πριν μόλις 10.000 χρόνια, συνεχώς διευρύνεται κατά λίγα εκατοστά εκατέρωθεν. Εξαιρετικά βαθύς παρουσιάζει «βενθική» πανίδα και χλωρίδα πολύ κοντά στην ακτή. Ιδιόμορφος γεωλογικά έχει πολλά υποθαλάσσια φαράγγια και ρήγματα. Σε αρκετά σημεία το διάπυρο υλικό του μανδύα είναι πολύ κοντά στον φλοιό, για αυτό διαθέτει εκτεταμένη γεωθερμία (βλ. Αιδηψός). Υφίσταται σαν θαλάσσιο οικοσύστημα λόγω του μοναδικού φαινομένου της παλίρροιας του Ευρίπου, την ερμηνεία του οποίου απέτυχε και ο ίδιος ο Αριστοτέλης να δώσει και σύμφωνα με την παράδοση έγινε και ο υγρός του τάφος.
Σε όλη την αρχαιότητα αποτελούσε την υδάτινη λεωφόρο, από την Νότια προς την Βόρεια Ελλάδα και τούμπαλιν, ένα είδος ασφαλούς θαλάσσιου μονοπατιού με διάχυτο θρησκευτικό και φυσικό εξωραϊσμό. Πάμπολλοι ναοί, ιερά, μαντεία, πόλεις επισημαίνονται στο διαμήκη ανάπλου ή κατάπλου του. Εδώ, επίσης, καταγράφηκε για πρώτη φορά η εξέλιξη ενός παλιρροϊκού κύματος (Θουκυδίδης 426 π. Χ. στις Ροβιές).
Τόπος όπου αντιμετωπίστηκε ο Αρχαίος Ασιατικός Φονταμενταλισμός (Περσικοί Πόλεμοι, Μάχη Θερμοπυλών, Ναυμαχία Αρτεμισίου, Σκυλλίας και άλλα) και ανευρέθηκαν διάσημες αρχαιότητες (Ποσειδώνας του Αρτεμισίου, Ταύρος των Ωρεών κ.ά).
Αυτός ο ευλογημένος τόπος έχει αγγίξει πλέον τα όρια του.
          Δύο είναι οι μεγάλες πηγές υποβάθμισης του Β. Ευβοϊκού: το εργοστάσιο της ΛΑΡΚΟ, στη Λάρυμνα Φθιώτιδας, και η υπεραλίευση από βαρέως τύπου αλιευτικά μέσα.

          Παρά την απόφαση-πρόταση του Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας από 3-6-2015 για παύση απαγόρευσης απόρριψης των μεταλλουργικών «σκωριών» στη θάλασσα, ωστόσο, η λύση του προβλήματος φαίνεται να δρομολογήθηκε στις «ελληνικές καλένδες». Παραμένει δηλαδή μια εφιαλτική κατάσταση εκατοντάδων εκατομμυρίων τόνων καταποντισμένου υλικού από την έναρξη λειτουργίας της εταιρείας, αφού η πρόσφατη ετήσια απόρριψη ανέρχεται σε 1.500.00 τόνους. Μια κολοσσιαία δηλαδή ποσότητα η οποία έχει συγκεντρωθεί στο θαλάσσιο πυθμένα σε βάθος από 70-95 μ., έχοντας ως ίζημα, πάχους έως και 2,5 μ. διασκορπιστεί σε μια έκταση σχεδόν 20 τ.χ. Βέβαια, οι εκτιμήσεις αυτές είναι του 2004, οπότε ο σημερινός απολογισμός θα είναι ίσως ικανοποιητικότερος  μόνο για αυτούς που ευελπιστούν μελλοντικά, με τη συνέχιση της σημερινής κατάστασης, να επιτευχθεί επιτέλους η πολυπόθητη ζεύξη Εύβοιας με τη Στερεά Ελλάδα.
         Και όμως το θέμα είναι πάρα πολύ σοβαρό και σε πιο προηγμένα κράτη θα συνιστούσε ένα «καραμπινάτο» οικολογικό σκάνδαλο, ένα «Λάρκογκέϊτ». Τα στοιχεία παρόλο που είναι αποκαλυπτικά και προδικάζουν θανατηφόρους ορατούς και αφανείς κινδύνους, ωστόσο, μέσα από τη λογική αποδοχής των παράπλευρων απωλειών, διάδοχες κυβερνητικές αποφάσεις νομιμοποίησαν τις κερδοσκοπικές επιδιώξεις βιομηχάνων σε βάρος του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας. 

               Η απόρριψης της σκουριάς συντελείται σε μια περιοχή που βρίσκεται στη σκιά του όρους Καντήλι. Οι υπώρειες του βουνού βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής από το σημείο μηδέν, δημιουργώντας μια κραυγαλέα αντίφαση, αφού ο ορεινός όγκος του Κανδηλίου και οι ευβοϊκές του ακτές χαρακτηρίστηκαν ως περιοχή μεγάλης οικολογικής σημασίας (Νατούρα 2000, GR2420010). Για τους έχοντες πραγματοποιήσει μια παράκτια περιήγηση από τη Μονή Γαλατάκη μέχρι τη Δάφνη, έχουν άμεση γνώση για το απαράμιλλης ομορφιάς και βιοποικιλότητας  θαλάσσιο και χερσαίο περιβάλλον. Για τους ντόπιους κατοίκους, του παλαιότερου Δήμου Ελυμνίων, αλλά και για πολλούς άλλους επισκέπτες-λάτρεις της φύσης η περιοχή ήταν και είναι ταυτόσημη ενός επίγειου παραδείσου, στον οποίον συχνά προσέρχονται εκστασιαζόμενοι για ανάσες ζωής. 
              Αυτή η καταπληκτική αγριότητα του τοπίου, ο εντυπωσιακός όγκος του Κανδηλίου, τα πεύκα δίπλα στο κύμα, η άγρια πανίδα, η ιχθυόεσσα θάλασσα, η ατμοσφαιρικότητα της περιοχής, ακόμα και μια μικρή αποικία φωκιών που προσπαθεί να ριζώσει στην περιοχή, απειλούνται όχι μόνο από την ανεξέλεγκτη και τριτοκοσμική δράση μιας βιομηχανίας αλλά και από το αδιάκοπο όργωμά της από βαρέως τύπου αλιευτικά σκάφη.                    
Είναι ανάγκη να κατανοηθεί ότι ο Βόρειος Ευβοϊκός αποτελεί ένα κλειστό θαλάσσιο σύστημα, το οποίο δεν έχει απεριόριστες δυνατότητες εμπλουτισμού και αυτοκάθαρσης. Η ανάγκη ενός ενιαίου συστήματος διαχείρισής του μέσα από την εγκαθίδρυση τοπικά ενός Φορέα που θα αναλάβει την συγκεκριμένη αποστολή, με την ανάπτυξη μελετών και εκτέλεση ευρωπαϊκών προγραμμάτων, κρίνεται περισσότερο από ποτέ αναγκαίος.                
              Δυστυχώς, οι Ευβοιώτες έχουν πικρή πείρα από το θνησιγενές της βιομηχανικής-μεταλλευτικής δραστηριότητας, της ληστρικής υλοποίησής της και των οικονομικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων που επέρχονται  από την αναστολή της. Η διεθνής βιβλιογραφία μας πληροφορεί για πολλές περιπτώσεις βιομηχανιών, όπου οι εξορύξεις δεν αντιστρατεύονται τη περιβαλλοντική αρτιότητα της περιοχής, στην οποία λαμβάνουν χώρα, ούτε ότι είναι αναγκαίο να υποθηκεύουν το μέλλον και των επόμενων γενεών προκειμένου να μακροημερεύσουν. 
             Ζούμε σε μια περίοδο όπου η έννοια του δημοσίου αγαθού συνεχώς συρρικνώνεται και το αυτονόητο δικαίωμά μας για ένα υγιές περιβάλλον και αυτό να είναι υπό αίρεση. Αν με ρωτήσετε τι μάς επιφυλάσσει ο χρόνος που έρχεται θα σας απαντούσα ότι ο καλύτερος τρόπος για να προβλέψουμε το μέλλον μας είναι να το δημιουργήσουμε. 
                                                         Δρ. Γιάννης Παλάντζας
                                                            Δ/ντής ΓΕΛ Λίμνης
                                                          Πρόεδρος Ο.Ε.Α.Λ. «Ο Ποσειδών»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

προσέξτε τι γράφετε για να δημοσιευθεί.